Emir Tipleri Nelerdir?

Borsada ilk yatırımını yapmış olan herkes, bir ‘emre’ ihtiyacı olduğunu çoktan kavradı. Borsa emirlerinin ta kendisinden bahsediyoruz. Bir yatırımcının borsada herhangi bir alım-satım işlemi gerçekleştirmesi için öncelikle bir talimat, yani emir vermesi gerekiyor. 

Böylece aracı kuruma ya da dijital platforma “X hissesini sat, Y fonundan al” gibi direktifler vermiş oluyor. Emirlerin şu bilgileri kapsaması bekleniyor: İşlemin türü (alım-satım), büyüklüğü, fiyatı ve emrin geçerlilik süresi.  

İşte bu noktada nasıl emir vereceğin de önemli. Çünkü onlarca emir türü arasından amacına hizmet edecek, koşullarına uyan seçeneği bulman gerek. Yani hangi emir türünü kullanacağın tamamen risk hassasiyetine, emrinin ne kadar hızlı gerçekleşmesini istediğine ve fiyat konusunda ne kadar hassas olduğuna bağlı diyebiliriz. 

Piyasa Emri (Market Order) Nedir?

“Fiyat önemli değil işlemim hızlı olsun”

Eğer hızlı işlem yapmayı daha iyi fiyat elde etmenin önünde tutuyorsan veya piyasada mevcut olan anlık fiyat üzerinden alım-satım yapmak istiyorsan, bu emir tipi tam sana göre!

• Piyasa fiyatı ne demek? Bir hissenin o anda işlem gördüğü, yani sahip olduğu güncel fiyat, piyasa fiyatıdır. Hisselerin fiyatları her an, saniyeler içerisinde pozitif veya negatif yönde değişme ihtimaline sahip olduğundan dolayı piyasa fiyatı oldukça değişkendir.

Piyasa emri (market order), fiyat belirlemeksizin sadece miktar girilerek yapılır. Çünkü bu emir türünde fiyat, “anlık olarak” piyasada bulunan fiyattır. Ardından bu emir, karşı tarafta senin verdiğin emir türünün (alım-satım) tam tersini veren bir kişinin emriyle “o anda mevcut olan fiyat” üzerinden eşleşerek işleme dönüşür. Yani almak veya satmak istediğin hisse, o an hangi fiyattan işlem görüyorsa, o fiyattan almış veya satmış olursun. 

• Örnek olarak, XYZ hissesi için anlık fiyat 10 dolar ise piyasa emri ile verdiğin bir alım emri, piyasa emri üzerinden verilen bir satış emri ile 10 dolar üzerinden buluşarak gerçekleşir. Böylece senin alım emrin, karşı tarafın da satış emri gerçekleşmiş olur.

Piyasa emri, mümkün olan en iyi fiyattan hemen alım-satım yapma emirleridir. Yatırımcılar işlemlerinin çok hızlı bir şekilde gerçekleşmesini istiyorsa genel olarak piyasa emri vermeyi kullanırlar.

Peki, ne kötü gidebilir? Ani fiyat hareketlerinde piyasa fiyatı çok değişken olabileceği için emrin istemediğin bir fiyattan gerçekleşebilir. Daha yüksek fiyattan almak veya daha ucuz fiyattan satmak gibi risklerle karşılaşabilirsin.

• Örnek olarak, piyasa fiyatı 10 dolar iken alım emri verdiğin sırada, anlık olarak fiyat 11 dolara yükselebilir ve hisse senedini daha pahalıya almış olabilirsin. 

Bu noktadan sonra sana bir koşula bağlı olan emirleri, piyasadaki adıyla şartlı emir tiplerini anlatacağız.

Bu emir tiplerinde, yatırımcıların koydukları şartlar gerçekleşirse eğer emirleri aktif hale gelir. 

Limit Emir (Limit Order) Nedir?

“Daha iyi fiyatı önceleyenler”

“Hızlı olmasam da olur. Hedefim daha iyi fiyat elde etmek!” diyorsan, sadece belirlediğin fiyat üzerinden (ya da daha iyi bir fiyat da olabilir) yatırımını gerçekleştirmek istiyorsan, aradığını buldun!

Limit emir (limit order), borsada en çok tercih edilen emir tiplerinden biridir. Bir yatırım aracını almak veya satmak istediğin fiyat ve miktardan emir vermeni sağlar. 

Burada yatırımcıların koydukları şart, sadece kendilerinin belirlediği fiyat seviyesinden veya daha iyi bir fiyattan emirlerinin gerçekleşmesidir.

• Yatırımcılar limit alış emri verirken, hisse senedinin ulaşmasını bekledikleri en düşük fiyattan bu emri verirler. Böylece yatırım yapmak istedikleri şirketin hisselerini en ucuz fiyattan almayı hedeflerler.

• Yatırımcılar limit satış emri verirken, hisse senedinin ulaşmasını bekledikleri en yüksek fiyattan emri verirler. Bu seferde yatırım yapılan şirketin hisseleri en yüksek fiyattan satılarak, en yüksek kârı elde etmek hedeflenir.

Stop Limit Emir (Stop Limit Order) Nedir?

“İstedikleri fiyattan fırsatları yakalamak isteyenler”

Stop limit emri, sadece ufak bir farkla aynı stop emrine benzer. Stop limit emrinde, adından da anlaşılacağı üzere, stop fiyat şartı gerçekleştiğinde alış veya satış emrimiz “piyasa fiyatından” değil, bizim belirleyeceğimiz “limit fiyatından” aktif hâle gelir.

Bu emri kullanan yatırımcının beklentisi ise stop emrinden farklı olarak, hisse senedinin stop fiyat seviyesine ulaştığında hareketine kesintisiz devam etmesi değil, yön değişikliği yaptıktan sonra tekrar eski hareketine devam etmesidir.

Takip Eden Emir (Trailing Order) Nedir? (İz Süren Emir)

“Fiyatları izleyip en iyisine ulaşmak isteyenlere”

Ulaşabilecek en iyi fiyata ulaşmak, yani düşüşün bittiği yerden alım ve yükselişin bittiği yerden satış yapmak gibi bir beklentin varsa, bu emir tipini seçmelisin.

‘Trailing order’ ya da ‘iz süren’ olarak da adlandırılan bu emir türü, stop emre benzer. Ancak stop seviyesi sabit değildir, hisse fiyatını belirlediğin bir takip mesafesinde (yüzdesel oran veya sabit dolar miktarı) izleyerek hareket eder.

• Burada yatırımcı beklentisi, hisse senedinin ulaşacağı en yüksek fiyattan satmak veya düştüğü en düşük fiyattan almak üzeredir.

Piyasamap'i tüm sosyal medya mecralarında takip etmeyi unutma!